των Αν. Καρίτζη, Παν. Πάντου

Σε μια περίοδο οξείας ταξικής επίθεσης με τραγικά αποτελέσματα, όπως αύξηση της φτώχειας και της ανεργίας, υποβάθμιση της ποιότητας της υγείας και της παιδείας, οι ευθύνες της αριστεράς πολλαπλασιάζονται. Το πρώτο μέλημα είναι η ανάπτυξη ενός κοινωνικο-πολιτικού μετώπου αντίστασης και ανατροπής της εφαρμοζόμενης πολιτικής. Δίπλα σε αυτή την προσπάθεια και για την καλύτερη δυνατή έκβασή της απαιτείται σήμερα να εμπλουτίσουμε την παρέμβασή μας και σε ένα άλλο πεδίο, αυτό της αλληλεγγύης.

Η επινόηση νέων δημόσιων χώρων και νέων συλλογικών διαδικασιών στη βάση των αναγκών θα διευρύνει τον ζωτικό χώρο για τις αξίες της αριστεράς, κάτι που κρίνεται σήμερα ιδιαίτερα αναγκαίο απέναντι στον φόβο, την παραίτηση και την ιδιώτευση. Επίσης, θα συμβάλει στην ανάσχεση του «πολέμου των φτωχών», δηλαδή παρακμιακών φαινομένων που συνοδεύουν τη διάρρηξη του κοινωνικού ιστού και τη γενίκευση της φτώχειας, όπως η διεύρυνση της λογικής «ο καθένας μόνος του και όλοι εναντίον όλων», η αύξηση της εγκληματικότητας, η ανάπτυξη ρατσιστικών και εθνικιστικών αντιλήψεων.

Τέτοιες πρωτοβουλίες, όπως τουλάχιστον τις αντιλαμβάνεται η αριστερά, βρίσκονται σε αντίθεση με «φιλανθρωπικές αντιλήψεις», όπως αυτές προωθούνται από την εκκλησία, κάποιες μη κυβερνητικές οργανώσεις κ.λπ., καθώς επιδιώκουν εκτός από την παροχή έμπρακτης βοήθειας, να αντιπαλέψουν την παθητικότητα και τη μοιρολατρία, και επιθυμούν την ανατροπή του σημερινού αδιεξόδου. Και τούτο διότι στόχος είναι η ενεργοποίηση των «από κάτω», η ενίσχυση της αυτοπεποίθησής και της δύναμής τους, αλλά και η κατανόηση ότι για να αλλάξουν τα πράγματα πρέπει να αναλάβουμε όλοι δράση, παρά τη συστηματικά καλλιεργούμενη απαισιοδοξία και τον μηδενισμό.

Παράλληλα, μέσα από πολλά εγχειρήματα αποκτά σάρκα και οστά ένας χώρος αλληλέγγυας οικονομίας, που θέτει σε προτεραιότητα όχι την επίτευξη κέρδους, αλλά την κάλυψη κοινωνικών αναγκών, τον κοινωνικό και εργατικό έλεγχο των επιχειρήσεων και την αξιοπρεπή αμοιβή των εργαζομένων. Φυσικά, δεν είναι όλα ρόδινα στο πεδίο αυτό, καθώς οι σχετικές προσπάθειες καλούνται να εκτιμήσουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα από την απόκτηση επίσημων, θεσμικών χαρακτηριστικών (δυνατότητα ευρύτερης παρέμβασης στην κοινωνία μέσω του οικονομικού πεδίου, αλλά και κίνδυνοι ενσωμάτωσης), αλλά και να αντιμετωπίσουν την προσπάθεια του κράτους να τις χρησιμοποιήσει ως όχημα για να «ξεφορτωθεί» υποχρεώσεις του. Γι’ αυτό τον λόγο στόχος πρέπει να είναι η απόσπαση λειτουργιών από τον ιδιωτικό τομέα και η μεταφορά τους σε έναν κοινωνικά ελεγχόμενο (αν και όχι κρατικό) χώρο, και όχι η κατάργηση της υποχρέωσης του κράτους να παρέχει ποιοτικές υπηρεσίες στους πολίτες.

Το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς μέσα από την ημερίδα που διοργανώνει επιδιώκει να ανιχνεύσει αυτές τις πολλαπλές πτυχές των κινήσεων αλληλεγγύης, τα προβλήματα και τις αντιφάσεις τους, αλλά και τη δυνατότητά τους να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο στην ανάδυση μιας «οικονομίας των αναγκών». Είναι δυνατό τέτοιες πρωτοβουλίες να αποκτήσουν διευρυμένο χαρακτήρα ή έχουν κυρίως συμβολική/παραδειγματική αξία; Μπορούν να αποτελέσουν δομές στήριξης της κοινωνίας σε καιρούς κρίσης, και υπό ποιες προϋποθέσεις; Έχουν τη δυνατότητα να οργανώσουν κομμάτια της κοινωνικής ζωής με εναλλακτικό τρόπο και να αμφισβητήσουν τα σημερινά καταναλωτικά και αναπτυξιακά πρότυπα; Φυσικά, η απάντηση σ’ αυτά τα ερωτήματα δεν είναι μονοσήμαντη. Άλλωστε, η επινόηση συλλογικών μορφωμάτων στις νέες συνθήκες είναι μια διαδικασία που απαιτεί υπομονή, επιμονή και συστηματικότητα, ενώ η κάθε συλλογικότητα έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες και θέτει τους δικούς της στόχους και προτεραιότητες.

πηγή: ΑΥΓΗ

Advertisements