Τον τελευταίο μήνα, στις πλατείες των πόλεων παρατηρείται κινητικότητα. Αγροτικοί παραγωγοί και καταναλωτές συναλλάσσονται απευθείας, οι μεν διαθέτοντας αγροτικά προϊόντα παραγωγής τους και οι δε αγοράζοντας και παρακάμπτοντας τους μεσάζοντες. Και φαίνεται πως βγαίνουν όλοι πολλαπλά κερδισμένοι. Κέρδος τους η αλληλεγγύη, η αυτοοργάνωση, η κοινωνική δικτύωση, αλλά, για τους αγοραστές, και μείωση κατά 50% του κόστους που θα πλήρωναν αν αγόραζαν τα ίδια προϊόντα από κάποιο σούπερ μάρκετ ή μανάβικο ή λαϊκή αγορά. Σημαντικό στοιχείο αποτελεί και η συμμετοχή των αυτοδιοικητικών θεσμών σε αυτή τη διαδικασία, που ξεκίνησε από εθελοντική ομάδα πολιτών στην Κατερίνη ως αυθόρμητη δράση, αλλά, από ό,τι διαπιστώνουμε, διόλου ανοργάνωτη.

Αφετηρία αποτέλεσε, όπως μας είπε ο βιοκαλλιεργητής Θόδωρος Αρβανίτης, η δράση των αγροτών, κατά τη διάρκεια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, όπου μοίρασαν πατάτες δωρεάν, διαμαρτυρόμενοι για την κερδοσκοπία των μεσαζόντων μεταξύ αγροτικού παραγωγού και καταναλωτή, και την τραγική απώλεια εισοδήματος των αγροτών. Η υπερκοστολόγηση των αγροτικών προϊόντων έχει φτάσει να οδηγεί σε κερδοσκοπία, αλλά και αντίστοιχη απώλεια εισοδήματος αγροτών και καταναλωτών, της τάξης του 100%.

Το αυθόρμητο οργανώνεται

Επόμενη στάση η Κατερίνη, όπου παραγωγοί πατάτας από το Νευροκόπι, με πρωτοβουλία της Εθελοντικής Ομάδας Δράσης νομού Πιερίας, πούλησαν τα προϊόντα τους απευθείας στους καταναλωτές. «Στόχος της δράσης αυτής είναι η αλληλεγγύη. Βλέποντας τους παραγωγούς να μοιράζουν δωρεάν πατάτες μπροστά στη ΔΕΘ, ακούγοντας ότι πωλούν τη σοδειά τους με 10 λεπτά το κιλό, μαθαίνοντας ότι εισάγουμε πατάτες από τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Αίγυπτο, θεωρήσαμε ότι θα μπορούσαμε να κάνουμε μια απευθείας αγορά, για να βοηθήσουμε τουλάχιστον ένα παραγωγό», μας λέει το μέλος της Εθελοντικής Ομάδας Δράσης Νομού Πιερίας, Ηλίας Τσολακίδης. «Επικοινωνήσαμε με την Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών, βρήκαμε έναν παραγωγό και συμβουλευτήκαμε μια ομάδα δικηγόρων με την οποία συνεργαζόμαστε σε όλα τα επίπεδα, ώστε να είναι πλήρως καλυμμένη νομικά η συναλλαγή του παραγωγού με τους πολίτες».

Οι πολίτες – καταναλωτές ανταποκρίθηκαν σε αυτήν την πρωτοβουλία θερμά. «Παρακολουθώντας την εξέλιξη αυτής της πρωτοβουλίας και βλέποντας έναν – έναν τους ανθρώπους που ήρθαν να πάρουν πατάτες, διαπιστώνουμε ότι οι πολίτες ανταποκρίθηκαν αντιλαμβανόμενοι το στοιχείο της αλληλεγγύης, το συμβολικό χαρακτήρα αυτής της πράξης στην κατεύθυνση της ενδυνάμωσης της εγχώριας οικονομίας».

Το ζήτημα της κερδοσκοπίας των μεσαζόντων, που αποτέλεσε αιχμή αυτής της κίνησης αγροτικών παραγωγών και καταναλωτών, είναι μόνο ένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αγρότες, αλλά είναι ζήτημα πολιτικής. Όπως επισημαίνει η γεωπόνος και περιφερειακή σύμβουλος Κρήτης, Μάρω Αγγελάκη, «σε αυτή την κρίσιμη φάση, που θα έπρεπε όλα τα θέματα που σχετίζονται με την κερδοσκοπία να γίνουν στόχος με μεγαλύτερη ένταση, το πρόβλημα της υπερκοστολόγησης των αγροτικών προϊόντων δεν θίγεται καν. Από τη στιγμή που υπάρχει αυτός ο χειρισμός από την πλευρά του κράτους, που δεν δρομολογείται καμία μεταρρυθμιστική κίνηση προς όφελος της κοινωνίας, αναγκάζεται η ίδια η κοινωνία να βάλει τα όρια, δηλαδή να επικοινωνήσει απευθείας ο παραγωγός με τον καταναλωτή».

Στα χέρια των πολιτών

Η κίνηση αυτή υιοθετήθηκε από πολίτες σε όλη την Ελλάδα. Πολλοί παραγωγοί και καταναλωτές οργανώνουν και ανταποκρίνονται σε ανάλογες δράσεις σε πλατείες πόλεων και δήμων, πολλές από τις οποίες διοργανώνουν και επιβλέπουν οι ίδιοι οι δήμοι. Συγκεκριμένα, πατάτες διέθεσαν ή πρόκειται να διαθέσουν τις επόμενες μέρες στους δημότες του, οι δήμοι: Αγίας Βαρβάρας, Αγίας Παρασκευής, Αγίου Δημητρίου, Αγίων Αναργύρων, Αιγάλεω, Αλίμου, Αμαρουσίου, Αμπελοκήπων-Μενεμένης, Αργυρούπολης-Ελληνικού, Βέροιας, Γαλατσίου, Γλυφάδας, Δάφνης-Υμηττού, Ζωγράφου, Ηλιούπολης, Θερμαϊκού, Θέρμης, Ιωαννιτών, Καβάλας, Καισαριανής, Καλαμαριάς, Κερατσινίου-Δραπετσώνας, Κηφισιάς, Κορδελιού-Ευόσμου, Κορίνθου, Κορυδαλλού, Κρωπίας, Ναυπακτίων, Νεάπολης-Συκεών, Νέας Ιωνίας, Παπάγου-Χολαργού, Περιστερίου, Σαρωνικού, Σπάρτης, Φιλαδέλφειας-Χαλκηδόνας, Χαλανδρίου και Ωρωπού.

«Ο ρόλος ο δικός μας, ως εθελοντικής ομάδας, ήταν να αναδείξουμε το πρόβλημα. Αυτό το καταφέραμε. Τώρα εξαρτάται από τους ίδιους τους πολίτες αν θα πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους. Αν το κατάλαβαν, τους εκφράζει, ενισχύει τον προϋπολογισμό τους και το κράτος, θα το συνεχίσουν», λέει ο Η. Τσολακίδης.

Δεν είναι, βέβαια, μόνο οι παραγωγοί πατάτας που αντιμετωπίζουν τεράστιο πρόβλημα με τα αδιάθετα αγροτικά προϊόντα τους. Έτσι, ελαιοπαραγωγοί πρόκειται να πουλήσουν το λάδι τους στους δημότες των δήμων Αλίμου, Νέας Ιωνίας, Ιωαννιτών, Κορίνθου, Κορυδαλλού, και Χαλανδρίου. «Δεχόμαστε εκατοντάδες τηλεφωνήματα από παραγωγούς από όλη την Ελλάδα που ζητάνε να μας πουλήσουν τα προϊόντα τους» τονίζει ο Η. Τσολακίδης. «Εμείς εδώ στην Κατερίνη πιστεύω ότι, τουλάχιστον δύο φορές το μήνα, θα έχουμε μια τέτοια δράση με ανάλογα προϊόντα».

Χθες, Σάββατο, επρόκειτο να πωληθούν στην Κατερίνη 100 τόνοι αλεύρι, σε 2.000 οικογένειες, στη μισή τιμή από αυτή που θα το αγόραζαν σε σούπερ μάρκετ, δηλαδή 50 λεπτά το κιλό. Οι παραγωγοί θα βγάλουν 50.000 ευρώ και οι 2.000 καταναλωτές θα γλιτώσουν άλλες 50.000 συνολικά, 25 ευρώ σε κάθε οικογένεια, ένα μεροκάματο. Αυτά τα χρήματα θα ήταν το υπερκέρδος κάποιου μεσάζοντα. Τώρα μένουν στην τσέπη των πολιτών.

Και οι κτηνοτρόφοι στο χορό

Εν όψει του Πάσχα, μάλιστα, διαμορφώνεται μια δυναμική για διάθεση αμνοεριφίων απευθείας από τους κτηνοτρόφους στους πολίτες, σε τιμή περίπου 8 ευρώ το κιλό, τη στιγμή που πέρυσι στην αγορά το κιλό του αρνιού κόστιζε μεταξύ 12 και 13 ευρώ. Από τα 8 ευρώ, ο κτηνοτρόφος κερδίζει περίπου 6,5 ευρώ ανά κιλό, αφού τα υπόλοιπα είναι τα έξοδα σφαγείου και διακίνησης. Αυτή τη δυναμική μάς επιβεβαιώνει και ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Κτηνοτρόφων, Δημήτρης Καμπούρης. «Είναι μέσα στις προθέσεις μας να κάνουμε κάτι ανάλογο με την κίνηση των αγροτοπαραγωγών. Εμείς, ως Πανελλήνια Ένωση, έχουμε το διερευνητικό ρόλο και το συντονισμό, από εκεί και πέρα αναλαμβάνουν είτε οι κτηνοτρόφοι, είτε οι σύλλογοι, οι συνεταιρισμοί και οι ενώσεις τις απευθείας διαπραγματεύσεις με φορείς, αλλά κυρίως με την τοπική αυτοδιοίκηση, διότι υπάρχει ζωηρό ενδιαφέρον από την πλευρά των δημάρχων, ώστε να προμηθεύσουν τους δημότες με φθηνά αμνοερίφια ενόψει του Πάσχα. Από την πλευρά μας, έχουμε διερευνήσει τους νόμιμους τρόπους διάθεσης, με άδειες διακίνησης, δελτία αποστολής, υγειονομικό έλεγχο από τους κτηνιάτρους, ώστε αυτή η απευθείας συναλλαγή παραγωγών και καταναλωτών να βάλει τα θεμέλια για μελλοντική απεξάρτηση από τους μεγαλεμπόρους του κρέατος. Η φύση του προϊόντος απαιτεί τη μεταφορά και τη διάθεση με φορτηγά ψυγεία, ζήτημα που μπορεί να αντιμετωπιστεί με τη συμβολή των δημάρχων».

Ήδη στα Ανώγεια και στον Έβρο, ο κτηνοτροφικός συνεταιρισμός Αμνός Θρακών, έχουν αρχίσει να δέχονται παραγγελίες, ενώ στη Χαλκιδική, αύριο Δευτέρα έχει οριστεί συνάντηση για την περαιτέρω οργάνωση και διερεύνηση διαθεσιμοτήτων από την πλευρά των παραγωγών.

Δεν μπορούν να μας σταματήσουν

Η απώλεια κερδών από τις τσέπες των μεσαζόντων ενόχλησε κάποιους. «Έχουμε απειληθεί για αυτή τη δράση μας. Όμως εμείς κάναμε την αρχή, αυτές οι δράσεις πια συμβαίνουν σε όλη την Ελλάδα, έχουν πάρει το δρόμο τους. Δεν μπορούν να τις σταματήσουν βλάπτοντας εμάς», απαντά ο Η. Τσολακίδης.
Η Κατερίνη δεν αποτέλεσε τυχαία πρώτη στάση αυτού του εγχειρήματος. Η Εθελοντική Ομάδα Δράσης νομού Πιερίας έχει καταφέρει να συσπειρώσει πολλούς πολίτες. Λειτουργεί Κοινωνικό Παντοπωλείο, για την ενίσχυση του οποίου μάλιστα, ξεκινά τη διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων με εισιτήριο τρόφιμα. Υπάρχει, άλλωστε, παράδοση δράσεων των δημοτών της Κατερίνης, όπως η εκδήλωση που διοργάνωσε το Στέκι Πολιτών σε συνεργασία με οικολογική ομάδα για το ανταλλακτικό εμπόριο.
Η κίνηση επανασύνδεσης παραγωγού – καταναλωτών αποτέλεσε μια συμβολική πράξη, επισημαίνοντας ένα πρόβλημα και αναδεικνύοντας έμπρακτα μια κατεύθυνση λύσης. Το αν θα έχει συνέχεια αποτελεί το ένα ζητούμενο, το άλλο έχει ήδη επιτευχθεί: είναι το σημαντικό αποτύπωμα που αφήνει στη συνειδητοποίηση της δυναμικής του ενεργού πολίτη. Οι πολίτες, αγρότες και καταναλωτές, μπήκαν σε διαδικασία αυτοοργάνωσης.

πηγή: ΕΠΟΧΗ / Ζ. Γεωργούλα

Advertisements